Meğer Test Raporu

Meğer Test Raporu

Gemi bünyesinde bulunan elektrik motorların ve alternatörlerin Meger Test yapılarak ölçüm sonuçları raporlanır.

Gemilerdeki en can sıkıcı durumlardan birini oluşturan ve kritik öneme sahip, kaçak akım problemine biraz odaklanacağız. Tüm elektrik sistemleri yalıtım özelliği olan malzemelerden oluşmaktadır. Yalıtım olmadan elektrik üretilemez, iletilemez ve tabii ki kullanılamaz. Elektrik malzemelerinin, komponentlerinin (Kablo, terminal, kontaktör, elektrik motoru vb.) yalıtım özelliği mutlaka vardır. Söz konusu yalıtım özelliği her malzemenin yapısına göre izolasyon direnci olarak karşımıza çıkmaktadır.

İZOLASYON DİRENCİ NEDEN DÜŞER?

Fakat, zaman içinde bu yalıtım özelliği çeşitli nedenlerle bozulmaya ve izolasyon direncinin düşmesine neden olur. Malzeme üzerinden geçen akımın kapasitesinin üstünde olması, aşırı ısınma sonrası malzeme yapısının bozulması, nemlenme ve bunun malzeme yüzeyini kaplayarak monte edildiği zeminle kontak oluşturması, malzemenin dayanım voltaj limitinden daha yüksek voltajlara maruz kalması, zamana bağlı ömür, malzeme bileşenlerinin çevresel ve kimyasal değişkenliklere karşı yapısının bozulması gibi etkenler malzemelerdeki izolasyon direncinin düşmesine neden olabilmektedir.

Meydana gelen izolasyon düşüklüğünün sonucu olarak malzemeler, üzerilerindeki elektrik yükünün bir miktarını, düşen yalıtım dirençleri oranında gemi bünyesine akıtmaya başlarlar. Buna kaçak akım diyoruz. Yalıtkan olarak kullanılmakta olan malzeme içinden geçen akım, izolasyon direncinin daha da düşmesini sağlayacak bir hızda bozulmaya yol açacaktır. Bu bozulma en nihayetinde bir patlama, yangın veya kesicinin devreye girerek besleme hattını kesmesi ile sonuçlanabilir. Bu istenmeyen durum, insan yaralanmalarına da neden olabilir (Elektrik çarpması, elektrik şoku).

Gemilerde farklı voltaj seviyesinde, birbirinden galvanik olarak izoleli elektrik dağıtım panoları bulunmaktadır. Bunlar, Main Switchboard 380/440V, 110/220V, Emergency Switchboard 380/440V, 110/220V, 24V DC Battery Switchboard’ lardır. Her bir panelin izolasyonunun sürekli ölçülmesi, ayarlanan set noktasının altına düşen değerlerde alarm alınması gerekmektedir. Bu işlemler için özel imal edilmiş Insulation Monitor cihazları kullanılmaktadır. Bu cihazların ölçüm girişlerinden biri ölçülecek fazlara, diğer girişi de gemi bünyesine bağlanarak, sürekli bir ölçüm sağlanmış olur. 

Dirinci düşük olan elektrik makinelerinin bakımları planlanmalı ve izolasyon dirençlerinin yükseltilmeye çalışılmaları gerekmektedir.

Tespit edilen kaçaklar lokalleştirilip cihaz ya da komponent bazlı ölçümlere gelindiğinde ise, kullabilecek cihaz meggerdir. Bu cihaz kaçak akımların tespitinde en önemli yardımcı ölçüm cihazıdır. Fakat megger cihazları 250V DC ile 10 000 V DC arasında (Modeline göre) test voltajı üreten bir yapıya sahiptirler, bu da dikkatli kullanılmalarını mecbur kılar. Megger testinde uygulanacak doğru voltajın da tespit edilmesi gerekmektedir. Değerler aşağıdaki formül ile elde edilebilir.

Max. DC Test Voltajı: 0,6 x Fabrika AC Test Voltajı x 1,6

Daha pratik bir yolu ise, komponentin çalışma voltajının 2 katını uygulamaktır. Örneğin 220V AC ile çalışan bir elektrik motoru için test voltajı 500V kademesi, 380/440V ile çalışan bir elektrik motoru için ise 1000V kademesi test için uygundur.

İZOLASYON TEST HAZIRLIĞI
Megger, komponentlere yüksek voltaj uyguladığından dolayı, hazırlık yapılmadan direk test yapılması çeşitli problemlere neden olabilir. Bu yüzden önce komponent ya da sistemin enerjisi kesilmelidir. Megger testi öncesinde bir multimetre ile test uygulanacak noktaların voltajlarının ölçülmesi, enerjinin tamamen kesildiğinden emin olunması şarttır.

Bir elektrik motoruna uygulanacak test öncesi bağlantıları sökülebilir ya da kontrol panelinin içinden enerjisi kesilerek, testler sürücü kontaktör terminallerinden yapılabilir. Fakat alternatörlere test uygulamak o kadar kolay olamamaktadır. Alterntörlerin sargılarından direk bağlantı şeklinde bir çok kablo çıkmakta, çeşitli ölçüm sistemlerine gitmektedir. Aynı zamanda AVR (Automatic Voltage Regulator) bağlantıları da tamamen sökülerek emniyete alınmalı, aksi takdirde AVR’nin uygulanacak yüksek voltajdan zarar göreceği unutulmamalıdır. Alternatör içindeki döner diyot, varistör gibi malzemelerin de, bozulma riskleri göz önünde bulundurularak test uygulanmalı, sargıların test sırasında yalnız bırakılması amaçlanmalıdır.